ΘΡΑΚΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

 Γρήγορη Αναζήτηση

Προτάσεις


 "Η διπλωματική αντίσταση του Αλέξανδρου Καραθεοδωρή"
11/8/2006
Το μεγαλείο του διπλωμάτη Καραθεοδωρή ξεδιπλώνεται σε επιστολές που μεταφράστηκαν πρόσφατα από τον Νίκο Λυγερό και μελετήθηκαν από το Σάκη Λιπορδέζη
Σε on line σύνδεση βρίσκονται τους τελευταίους μήνες ο Νίκος Λυγερός, πανεπιστημιακός, ο πιο έξυπνος άνθρωπος του κόσμου, και ο μαθηματικός, συγγραφέας και πρόεδρος του συλλόγου φίλων του Κων/νου Καραθεοδωρή Σάκης Λιπορδέζης.
Οι δύο άνδρες έχουν εντρυφήσει στα αρχεία του Κων/νου και Αλέξανδρου Καραθεοδωρή που βρίσκονται στο πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο κ. Λυγερός μεταφράζει τις επιστολές των Καραθεοδωρήδων από τα γαλλικά στα ελληνικά και ο κ. Λιπορδέζης τις μελετά, αποδεικνύοντας ότι σύμφωνα με τις τελευταίες επιστολές, ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής εκτός από τα μαθηματικά, την ανάλυση και τη γεωμετρία είναι και ένας εξαίρετος διπλωμάτης καθώς λειτουργεί ως στρατηγικός σύμβουλος μέσα στο διπλωματικό σώμα.
"Έχει ενδιαφέρον" τονίζει ο κ. Λιπορδέζης "πώς λειτουργεί το διπλωματικό πλαίσιο, δεν κάνει συνδυασμούς, κάνει ελιγμούς. Η επιστολή που στέλνει ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής στον Στέφανο Χρυσίδη σχετικά με το ταχυδρομείο της Σάμου είναι απόλυτα ενδεικτική του ύφους. Στην αρχή, το θέμα μπορεί να φανεί ανούσιο για την ηγεμονία. Όμως ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής έχει την ικανότητα να αναλύσει τα δεδομένα και να καταλάβει το υπόβαθρο των διπλωματικών κινήσεων της κεντρικής εξουσίας. Αντιστέκεται με τρόπο ευφυή, δεν απαντά άμεσα, δίνει πρώτα την προσωπική του γνώμη διότι μέσω ενός διπλωματικού τεχνάσματος του την έχουν ζητήσει. Όμως σ' αυτή τη γνώμη δεν καταθέτει όλα τα επιχειρήματά του και εξηγεί το λόγο στο σύγγαμβρό του".
"Φοβάται μη φανεί στην οθωμανική αυτοκρατορία ότι βοηθούσε τον ελληνισμό" εξηγεί ο κ . Λυγερός "γι' αυτό και κάνει διπλωματικούς ελιγμούς". Στην σοβαρή έρευνα που διεξάγουν από κοινού με το φίλο του Νίκο Λυγερό αναφέρθηκε ο Σάκης Λιπορδέζης "το σοβαρό και απόρρητο της υπόθεσης είναι για να εξασφαλίσουμε μια ασφαλή μεταφορά στο μουσείο Καραθεοδωρή εδώ στην Κομοτηνή. Υπάρχει on line σύνδεση με τα αρχεία που ανακαλύψαμε και ένα μέρος φωτογραφίσαμε, ήδη μελετάται ό,τι είναι γραμμένο στα γαλλικά, μεταφράζεται στα ελληνικά και βγαίνουν συμπεράσματα για την τεράστια συμβολή του Καραθεοδωρή στην απελευθέρωση του ελληνικού έθνους με ένα τρόπο που πραγματικά διακρίνει μια άφταστη δεξιοτεχνία, υψηλή διπλωματία και ένα πολύ υψηλό επίπεδο χειρισμού".
Οι Καραθεοδωρήδες κατάφεραν να τα έχουν καλά με την οθωμανική αυτοκρατορία για να οφελούν το ελληνικό έθνος "κατά την άποψή μου" σημειώνει ο κος Λιπορδέζης "η πολιτεία δεν αναγνώρισε ακόμη γιατί άκουσα να λέγεται ότι υπηρετούσαν συμφέροντα της οθωμανικής αυτοκρατορίας, έτσι αβίαστα και επιπόλαια αυτό ακούγεται και από δημοσιογράφους και από πολιτικούς. Απ΄ όλα τα αρχεία, τα προσωπικά ημερολόγια που υπήρχαν τότε βλέπουμε με θαυμαστό τρόπο να εξυπηρετούνται τα συμφέροντα των ελλήνων χωρίς όμως να προκαλούν την οθωμανική αυτοκρατορία. Είναι τέλειος χειρισμός μιας πανύψιστης συμβολής στη δημιουργία του ελληνικού έθνους, ενώ οι άλλοι έλληνες εκπρόσωποι και τοποτηρητές της οθωμανικής αυτοκρατορίας ήταν τύραννοι που δούλευαν για λογαριασμό τυράννων για να απολαμβάνουν όλα τα προνόμια και να περνούν καλά, αυτή είναι η διαφορετικότητα με τον Καραθεοδωρή".
"Ξεχωριστούς ανθρώπους με υψηλό επίπεδο μόρφωσης" χαρακτηρίζει τους Καραθεοδωρήδες ο κ.Λιπορδέζης. "Ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής παρουσιάζεται ως νομικός κι ανακαλύπτουμε στ' αρχεία του πάρα πολύ υψηλού επιπέδου μαθηματικά και αρχίζουμε ν' αντιλαμβανόμαστε ότι σε λίγο θα βρούμε κανένα θεώρημα Αλέξανδρου Καραθεοδωρή και θα τρίβουμε τα μάτια μας".
Από την πλευρά του ο κ. Λυγερός τονίζει ότι η έρευνα για τους Καραθεοδωρήδες βρίσκεται στην αρχή "μήνες χρειάζονται για να βγάλουμε το πιο δύσκολο κομμάτι, από κει και πέρα" καταλήγει "η έρευνα και η μετάφραση των αρχείων θα δώσουν πληροφορίες και σε άλλους επιστήμονες. Ήδη τα μεταφρασμένα αρχεία μελετά κι ένας τουρκολόγος ο κ. Παυλίδης που έχει βγάλει κι αυτός τα δικά του συμπεράσματα για την προσωπικότητα Καραθεοδωρή".

Η διπλωματική αντίσταση του Αλεξ. Καραθεοδωρή
Η επιστολή που στέλνει ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής στον Στέφανο Χρυσίδη σχετικά με το ταχυδρομείο της Σάμου είναι απόλυτα ενδεικτική του πολιτικού του ύφους (βλέπε opus 2002). Στην αρχή, το θέμα μπορεί να φανεί ανούσιο για την ηγεμονία. Όμως ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής έχει την ικανότητα να αναλύσει τα δεδομένα και να καταλάβει το υπόβαθρο των διπλωματικών κινήσεων της κεντρικής εξουσίας. Αντιστέκεται με έναν τρόπο ευφυή. Δεν απαντά άμεσα. Δίνει πρώτα την προσωπική του γνώμη διότι μέσω ενός διπλωματικού τεχνάσματος του την έχουν ζητήσει. Όμως σε αυτήν τη γνώμη δεν καταθέτει όλα τα επιχειρήματα του και εξηγεί τον λόγο στον σύγγαμβρό του. Ξέρει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν εναντίον του, προβάλλοντας ότι δεν προσέχει τα συμφέροντα της Υψηλής Πύλης και ότι βοηθά τη Σάμο μέσω της ηγεμονίας του. Κατά συνέπεια, δίνει τα επιχειρήματα του σε άλλο πλαίσιο ζητώντας από τον Στεφάνο Χρυσίδη να μην τα χρησιμοποιήσει ο ίδιος αλλά να πληροφορήσει έμμεσα δύο έμπιστους του Καραθεοδωρή που βρίσκονται στην Κωνσταντινούπολη εκεί όπου υπάρχει η πλοκή του προβλήματος. Στρατηγικά, ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής δημιουργεί ένα δόγμα μέσα από το οποίο παράγει ένα θετικό πλαίσιο. Ακόμα και ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται για να παρουσιάσει την πρόταση συμβιβασμού είναι χαρακτηριστικός. Διότι υποστηρίζει τα δεδομένα που υπάρχουν εδώ και 50 χρόνια στη Σάμο και τα οποία είναι αποτελεσματικά. Είναι απλώς ένα καΐκι που πηγαινοέρχεται στη Σμύρνη την Πέμπτη και την Κυριακή. Ο στόχος της κριτικής της κεντρικής διοίκησης δεν είναι βέβαια αυτή η λεπτομέρεια, αλλά η εξαίρεση που αποτελεί η Σάμος στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής χρησιμοποιεί όλες τις πληροφορίες που διαθέτει για να αντικρούσει τις νομικίστικες και γραφειοκρατικές κινήσεις της Υψηλής Πύλης. Πιο συγκεκριμένα, βασίζεται και στο δικό του δίκτυο για να αφοπλίσει τους αντιπάλους της Σάμου. Δεν είναι παραδοσιακός με την έννοια του γραφικού, χρησιμοποιεί όμως την παράδοση του ταχυδρομείου και επισημαίνει ότι το φιρμάνι δεν το απαγορεύει εφόσον δεν το αναφέρει. Όπως το είχαμε ήδη επισημάνει, λειτουργεί με τον Στέφανο Χρυσίδη μ' έναν καθαρά εμπιστευτικό τρόπο όπου η φιλία, αλλά και η στρατηγική, εμπλέκονται για ν' αντισταθούν σε κεντρικές κινήσεις που θέλουν να αποκτήσουν ένα μονοπώλιο. Με άλλα λόγια, αυτή η επιστολή αποδεικνύει, στοιχειωδώς βέβαια, τη διπλωματική αντίσταση του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή προς όφελος των Ελλήνων.
Α.Γ.

Ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής ως ερευνητής ιστορίας μαθηματικών
Αν και επίσημα ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής ήταν νομικός και διπλωμάτης, τα αρχεία του αποδεικνύουν το υψηλό επίπεδο γνώσεων που είχε και στα μαθηματικά και στην ιστορία των μαθηματικών. Οι σημειώσεις του για τη βιογραφία του Nassyr Eddin είναι ενδεικτικές από μόνες τους για το ύφος του στην έρευνα της ιστορίας των μαθηματικών. Αντιγράφει πληροφορίες από το βιβλίο του Jourdain που εκδόθηκε στο Παρίσι, το ίδιο (βλέπε Opus 1988), το οποίο έχει τίτλο: Σύγγραμμα περί αστεροσκοπείου Μεραγιάχ. Αυτές τις πληροφορίες τις θέλει για τη μετάφραση του μαθηματικού έργου του Nassyr Eddin o οποίος γεννήθηκε το 12οι. Η φυσιογνωμία του συγγραφέα συμπίπτει και με τα ενδιαφέροντα του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή. Ήταν γνώστης των έργων των Ελλήνων μαθηματικών. Έγραψε ένα βιβλίο Ηθικής και μια Ωδή που αφιέρωσε στον χαλίφη. Φυλακίστηκε διότι δεν είχε καταγράψει τον τίτλο του χαλίφη. Δραπέτευσε και βρήκε καταφύγιο στο κάστρο των νεκρών. Με την επίθεση και την εισβολή του Holagon ελευθερώθηκε οριστικά. Και τον βοήθησε στην επιχείρηση του εναντίον της Βαγδάτης, η οποία είχε επιτυχία. Πράγμα το οποίο τον καθιέρωσε. Το ενδιαφέρον για μας είναι ότι ο ίδιος ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής βρίσκεται σε μία ανάλογη θέση διότι λειτουργεί και ως στρατηγικός σύμβουλος μέσα στο διπλωματικό σώμα, ασχολείται με μαθηματικά και ιστορία, και είναι γνώστης των Ελλήνων και των Αράβων μαθηματικών. Η όλη του μετάφραση είναι ένα ολικό έργο που δεν ανήκει στη νοοτροπία της εξειδίκευσης. Εξετάζει τη συμβολή του Nassyr Eddin με έναν πολυπλευρικό τρόπο. Θέλει να κατανοήσει πλήρως τι επινόησε ο μαθηματικός της Περσίας, διότι τον θεωρεί ως συνδετικό κρίκο με τους αρχαίους Έλληνες. Σε άλλες σημειώσεις βλέπουμε ότι ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής καταγράφει στη σειρά τους Έλληνες μαθηματικούς και τους Άραβες μαθηματικούς. Τους εντάσσει, λοιπόν, σε μια γενική εξέλιξη των μαθηματικών και τους εξετάζει μέσα σ1 ένα ενιαίο πλαίσιο της ιστορίας των μαθηματικών. Με αυτήν τη μεθοδολογία, ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής δεν ακολουθεί μόνο τα μοντέρνα πρότυπα της μεθοδολογίας της ιστορίας των μαθηματικών. Αποδεικνύει με την ερευνά του την ουσία των διαχρονικών νοητικών σχημάτων. Επίσης μας αποδεικνύει έμμεσα πόσο σημαντική ήταν η γνώση των Ελλήνων, ενώ λειτουργεί σε ένα οθωμανικό πλαίσιο. Ως διανοούμενος, κατανόησε ότι για να βρει τα ελληνικά στοιχεία έπρεπε να μελετά αραβικά και γαλλικά. Υπήρχε μια συνέχεια, και με τη συνέπεια του τη βρήκε και την ανέδειξε. Αυτό είναι από τα σπουδαιότερα επιτεύγματα του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή.
Ν. Λυγερός

Αλέξανδρος Καραθεοδωρής και Otto Hesse
Ανάμεσα στα αρχεία του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή βρίσκουμε μία ειδική αναφορά στο έργο του μαθηματικού Otto Hesse. Η αναφορά είναι στα γαλλικά: Resume des 7 lectures de Hesse sur les sections coniques. [Περίληψη των 7 διαλέξεων του Hesse περί κωνικών τομών.] Το ενδιαφέρον της αναφοράς δεν είναι μόνο μαθηματικό με την απλή έννοια. Συνδυάζεται και με μία άλλη αναφορά στον George Salmon (βλέπε opus 1942) ο οποίος συνεργάστηκε με τον Cayley. Διότι ο Hesse (1811-1874) εργάστηκε και σε θέματα του Cayley. Και οι δύο δημιούργησαν μια θεωρία των ομοιογενών μορφών, οι οποίες δημοσιεύτηκαν την ίδια εποχή. Συνεπώς, μέσω του Hesse ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής ενδιαφέρεται και πάλι για το έργο του Cayley. Έχουμε λοιπόν:
Salmon
Καραθεοδωρής Cayley
Hesse
Με αυτόν τον τρόπο, αντιλαμβανόμαστε ότι ο "νομικός" Αλέξανδρος Καραθεοδωρής δεν είχε απλώς μια γενική περιέργεια περί μαθηματικών. Οι μελέτες του αφορούν έναν τομέα που συσχετίζεται και με το μεταφραστικό του έργο. Ο πυρήνας του είναι η αναλυτική γεωμετρία. Παράλληλα, ο Otto Hesse που ήταν μαθητής του διάσημου Jacobi στο Konigsberg, είχε ως κύριο θέμα έρευνας τη θεωρία των αλγεβρικών συναρτήσεων και τη θεωρία των αναλλοίωτων. Μάλιστα εισήγαγε την ορίζουσα που φέρει τώρα το όνομα του το 1842 στη διάρκεια των μελετών του περί τετραγωνικών και κυβικών καμπυλών. Και ήδη στην πρώτη σελίδα της περίληψης του Καραθεοδωρή, βλέπουμε τις ορίζουσες του Hesse και δεν φαίνεται πια μη φυσιολογικό να εμφανιστούν και αυτές που φέρουν το όνομα του. Επιπλέον, η προσέγγιση του Hesse είναι χαρακτηριστική και έχει το ύφος των προβληματισμών του θεωρήματος Cayley - Salmon. Μπορούμε, λοιπόν, να συμπεράνουμε ότι αυτό το ύφος ελκύει τον Αλέξανδρο Καραθεοδωρή διότι το μελετά με διάφορους τρόπους. Δεν αποφεύγει τους υπολογισμούς και μάλλον τους επιδιώκει για να συμπληρώσει μία απόδειξη. Συνεπώς, η αναλυτική γεωμετρία είναι ένας τομέας των μαθηματικών όπου μπορεί ν' αναπτυχθεί φυσιολογικά η σκέψη του και σε εύρος και σε βάθος. Μάλιστα θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή η τάση ενισχύει και την ιδέα που εκθέσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας. Ο Αλέξανδρος Καραθεοδωρής παρουσιάζεται και πάλι ως ένα δομικό στοιχείο του μαθηματικού υπόβαθρου του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή. Θεωρούμε, λοιπόν, απαραίτητο να ερευνήσουμε πιο βαθιά τις μαθηματικές τάσεις του Αλεξάνδρου Καραθεοδωρή για να κατανοήσουμε και το πλαίσιο ύπαρξης και δημιουργίας της μαθηματικής μεγαλοφυίας του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή.
Ν. Λυγερός - thrakikiagora

© 2001 Θρακική Αγορά. All Rights Reserved. News managed with NewsPro
Η αναδημοσίευση των άρθρων αυτού του site, επιτρέπεται σύμφωνα με τους όρους χρήσης
Για απορίες - βοήθεια σχετικά με το site, επικοινωνήστε με τον webmaster
Τελευταία ΣελίδαΦλαςΑθλητικάΔιακηρύξειςΠρόσωπο της Εβδομάδας